Welke invloed heeft de Bronstijd gehad?

We zijn in de Bronstijd. Deze tijd begint na de Steentijd en loopt in Nederland van 2000 voor het jaar nul tot 800 voor het jaar nul. Dus tot de IJzertijd. En in de Bronstijd verandert er echt heel veel. Zo ontstaat er bijvoorbeeld een heel nieuw beroep, de smid. Jullie weten hoe je bronzen voorwerpen maakt. Arwin, hoe gaat dat? Nou, dat is een heel proces. Je moet een heel warm vuur stoken. Dat doen we met de blaasbalg. We blazen hier lucht doorheen. En daardoor wordt dat vuur warmer en warmer. En daar zetten we dan een bakje in met koper en tin. En als je koper en tin combineert, dan krijg je Brons. Als het brons gesmolten is, gaan we dat gieten in een mal van klei. En zo kun je dan verschillende voorwerpen maken? Precies. Aan de slag. Gaat goed. Dan kun je het bijltje eruit halen. O ja. Wauw. Zo! Je ziet echt die vorm van een bijl. Hij is wel nog best ruw. Hij moet nog worden afgewerkt en een beetje uitgehamerd. Dan wordt hij scherp. En uiteindelijk heb je dan zo'n prachtige bronzen bijl. Hee Rick, waarom is dat brons nou eigenlijk beter dan steen? Brons is lichter, makkelijker om mee te werken en het gaat minder snel kapot. Als die stenen bijl kapot gaat, kan je er niks meer mee. Maar die bronzen bijl kan je omsmelten en er een nieuwe van maken. Dus het raakt eigenlijk nooit op. Zo! Woe! Brons is toch wel echt supermateriaal. Ja. Doordat je brons kunt gieten, krijg je in de Bronstijd veel meer soorten vormen en voorwerpen dan in de Steentijd. Zoals allerlei soorten pijlen en beitels, die ook door de tijd heen beter worden. En ze gaan wapens maken zoals dolken, zwaarden. Ik zie hier zelfs speerpunten. Klopt. En ze gaan ook sieraden maken van brons. Zoals deze armbanden en mantelspelden. En dat is nieuw, ze gaan grote bronzen sieraden dragen. Geloof het of niet, maar al deze voorwerpen zijn ook allemaal echt gebruikt. Maaike, wat verandert er allemaal op het land? Nou, eerst hadden we alleen deze van vuursteen. Die gebruiken we nog steeds, maar er komt nu een nieuwe sikkel. En zo'n sikkel is gemaakt van brons. Die sikkel gebruiken we om gewassen te oogsten. Bijvoorbeeld hier emmertarwe. Hier hebben we gerst liggen. En we hebben hier vlas liggen. Dat is superhandig met zo'n bronzen sikkel, want daarmee kun je veel sneller werken. En als er meer voedsel komt, kan de bevolking groeien en dan krijg je dus ook grotere dorpjes. In dit soort woonstalboerderijen wonen vaak grote families. Oma's, opa's, ooms, tantes en kinderen. Samen met het vee, dus de runderen, de schapen en de geiten. Dus ja, wel lekker knus in de winter. Sommige boeren krijgen steeds meer brons. Gereedschappen natuurlijk, maar ook sieraden. Armbanden bijvoorbeeld, kettingen. Terwijl dat brons hier niet vandaan komt. Het is echt superkostbaar. Dus hoe komen jullie eraan? Door ruilhandel. Wij ruilen bijvoorbeeld stof, wol, houtskool en barnsteen met handelaren uit het buitenland. En we ruilen ze voor deze bronzen voorwerpen. Dus alles wat je hier ziet, al deze ruilmiddelen is eigenlijk een soort vroege vorm van geld? Ja. Zo ontstaan er ook langzaam verschillen in rijkdom tussen de boeren.